دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2024 03 20 بررسی عوامل مرتبط با خودانگ‌زنی و نقش آن بر زندگی شغلی افراد با آسیب بینایی: یک مطالعه کیفی بررسی عوامل مرتبط با خودانگ‌زنی و نقش آن بر زندگی شغلی افراد با آسیب بینایی: یک مطالعه کیفی 33259 10.48305/jrrs.2026.45562.1120 EN عرفان رحیمی دانشجوی دکتری تخصصی، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0007-1451-4781 سمیه کاظمیان دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران 0000-0001-8425-7361 مهدی زارع بهرام‌آبادی دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران 0000-0003-0632-2142 Journal Article 2025 08 26 مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مرتبط با خودانگ‌زنی و نقش آن بر زندگی شغلی افراد دارای معلولیت انجام شد. با در نظر گرفتن پیامدهای مخرب خودانگ‌زنی بر عملکرد و کیفیت زندگی شغلی افراد دارای معلولیت و همچنین، کمبود پژوهش‌های داخلی که به طور خاص به تبیین نقش این پدیده در محیط کار پرداخته باشند، انجام این مطالعه از ضرورت بالایی برخوردار می‌باشد. مواد و روش‌ها: این تحقیق به شیوه کیفی و با بهره‌گیری از روش پدیدارشناسی انجام شد. جامعه مورد نظر شامل کلیه افراد با آسیب بینایی در شهر تهران در سال 1403 بود که از میان آن‌ها، 12 نفر از اعضای نابینای فرهنگسرای بهمن به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و اطلاعات آن‌ها با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته جمع‌آوری گردید. داده‌ها بر اساس شیوه Colaizzi مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: پس از تحلیل مصاحبه‌ها به روش کدگذاری، 126 کد اولیه، 56 مقوله فرعی و 5 مقوله اصلی شناسایی گردید. بر این اساس، عوامل مؤثر بر خودانگ‌زنی در افراد معلول شامل «ویژگی‌های شخصیتی، شرایط محیط کار، شرایط استخدامی، عوامل فرهنگی و اجتماعی، دولت و قوانین» بود. نتیجه‎گیری: خودانگ‌زنی در افراد دارای معلولیت می‌تواند یکی از دلایل مهم افت عملکرد شغلی و کاهش سطح کیفیت شغلی این گروه از افراد باشد. مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مرتبط با خودانگ‌زنی و نقش آن بر زندگی شغلی افراد دارای معلولیت انجام شد. با در نظر گرفتن پیامدهای مخرب خودانگ‌زنی بر عملکرد و کیفیت زندگی شغلی افراد دارای معلولیت و همچنین، کمبود پژوهش‌های داخلی که به طور خاص به تبیین نقش این پدیده در محیط کار پرداخته باشند، انجام این مطالعه از ضرورت بالایی برخوردار می‌باشد. مواد و روش‌ها: این تحقیق به شیوه کیفی و با بهره‌گیری از روش پدیدارشناسی انجام شد. جامعه مورد نظر شامل کلیه افراد با آسیب بینایی در شهر تهران در سال 1403 بود که از میان آن‌ها، 12 نفر از اعضای نابینای فرهنگسرای بهمن به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و اطلاعات آن‌ها با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته جمع‌آوری گردید. داده‌ها بر اساس شیوه Colaizzi مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: پس از تحلیل مصاحبه‌ها به روش کدگذاری، 126 کد اولیه، 56 مقوله فرعی و 5 مقوله اصلی شناسایی گردید. بر این اساس، عوامل مؤثر بر خودانگ‌زنی در افراد معلول شامل «ویژگی‌های شخصیتی، شرایط محیط کار، شرایط استخدامی، عوامل فرهنگی و اجتماعی، دولت و قوانین» بود. نتیجه‎گیری: خودانگ‌زنی در افراد دارای معلولیت می‌تواند یکی از دلایل مهم افت عملکرد شغلی و کاهش سطح کیفیت شغلی این گروه از افراد باشد.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33259_31bd2c1425f9766a5081c75efff468bd.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 مقایسه مهارت و تکنیک فرود بسکتبالیست‌های دارای کف پای صاف در هنگام استفاده از تیپینگ لودای و کنزیوتیپینگ: یک آزمایش کنترل شده تصادفی مقایسه مهارت و تکنیک فرود بسکتبالیست‌های دارای کف پای صاف در هنگام استفاده از تیپینگ لودای و کنزیوتیپینگ: یک آزمایش کنترل شده تصادفی 33267 10.48305/jrrs.2026.45826.1127 EN هیمن محمدی استادیار، گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0000-0002-8225-4463 محمد رسول امیدی کارشناس ارشد، گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0009-0008-5903-5239 Journal Article 2025 10 30 مقدمه: 70 درصد آسیب‌های بسکتبال غیر برخوردی و 75 درصد آن در اندام تحتانی رخ می‌دهد. کف پای صاف منعطف، شایع‌ترین بدراستایی بازیکنان بسکتبال و رایج‌ترین اقدام مداخله‌ای آن، اعمال بانداژ حمایتی است. پژوهش حاضر درباره تأثیر بانداژ و کینزیوتیپ بر مهارت و تکنیک فرود بسیار محدود و ضروری می‌باشد. بنابراین، هدف از انجام آن، مقایسه مهارت و خطای فرود بسکتبالیست‌ها دارای کف پای صاف منعطف هنگام استفاده از این دو روش بانداژ بود. مواد و روش‌ها: آزمودنی‌های این مطالعه نیمه تجربی و کاربردی شامل بسکتبالیست‌های مرد حرفه‌ای دارای کف پای صاف منعطف (با سن 39/2 ± 91/22 سال، قد 35/9 ± 83/190 سانتی‌متر، وزن 95/18 ± 83/93 کیلوگرم، سابقه بسکتبال 81/1 ± 75/6 سال، شاخص Staheli برابر با 03/0 ± 94/0) بود. ارزیابی‌ها شامل کف پای صاف منعطف (شاخص Staheli)، مهارت (آزمون‌های پرتاب آزاد، منطقه‌ای و لی‌آپ) و تکنیک فرود [آزمون سیستم امتیازدهی خطای فرود (Landing Error Scoring System یا LESS)] و مداخله پژوهشی شامل بانداژ حمایتی و کینزیوتیپ بود. داده‌ها با استفاده از آزمون Paired t در سطح معنی‌داری 05/0 > P مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: استفاده از بانداژ حمایتی در مقایسه با عدم تیپینگ، باعث کاهش 75/12 درصدی خطاهای فرود (03/0 = P) و افزایش ۵ درصدی (05/0 = P) امتیاز لی‌آپ شد. همچنین، استفاده از بانداژ حمایتی در مقایسه با کینزیوتیپ، منجر به افزایش 5/6 درصدی (05/0 = P) امتیاز لی‌آپ و استفاده از کینزیوتیپ در مقایسه با عدم تیپینگ نیز سبب کاهش 5/6 درصدی (04/0 = P) امتیاز پرتاب آزاد گردید. نتیجه‎گیری: بانداژ حمایتی علاوه بر کاهش خطای فرود و عواقب ناشی از آن، بهبود امتیاز پرتاب لی‌آپ را به همراه دارد. بنابراین، به بسکتبالیست‌های دارای کف پای صاف منعطف، استفاده از بانداژ لودای نسبت به کینزیوتیپ و عدم تیپینگ توصیه می‌گردد؛ چرا که منجر به کاهش خطر آسیب‌های غیر برخوردی ناشی از خطای فرود می‌شود. مقدمه: 70 درصد آسیب‌های بسکتبال غیر برخوردی و 75 درصد آن در اندام تحتانی رخ می‌دهد. کف پای صاف منعطف، شایع‌ترین بدراستایی بازیکنان بسکتبال و رایج‌ترین اقدام مداخله‌ای آن، اعمال بانداژ حمایتی است. پژوهش حاضر درباره تأثیر بانداژ و کینزیوتیپ بر مهارت و تکنیک فرود بسیار محدود و ضروری می‌باشد. بنابراین، هدف از انجام آن، مقایسه مهارت و خطای فرود بسکتبالیست‌ها دارای کف پای صاف منعطف هنگام استفاده از این دو روش بانداژ بود. مواد و روش‌ها: آزمودنی‌های این مطالعه نیمه تجربی و کاربردی شامل بسکتبالیست‌های مرد حرفه‌ای دارای کف پای صاف منعطف (با سن 39/2 ± 91/22 سال، قد 35/9 ± 83/190 سانتی‌متر، وزن 95/18 ± 83/93 کیلوگرم، سابقه بسکتبال 81/1 ± 75/6 سال، شاخص Staheli برابر با 03/0 ± 94/0) بود. ارزیابی‌ها شامل کف پای صاف منعطف (شاخص Staheli)، مهارت (آزمون‌های پرتاب آزاد، منطقه‌ای و لی‌آپ) و تکنیک فرود [آزمون سیستم امتیازدهی خطای فرود (Landing Error Scoring System یا LESS)] و مداخله پژوهشی شامل بانداژ حمایتی و کینزیوتیپ بود. داده‌ها با استفاده از آزمون Paired t در سطح معنی‌داری 05/0 > P مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: استفاده از بانداژ حمایتی در مقایسه با عدم تیپینگ، باعث کاهش 75/12 درصدی خطاهای فرود (03/0 = P) و افزایش ۵ درصدی (05/0 = P) امتیاز لی‌آپ شد. همچنین، استفاده از بانداژ حمایتی در مقایسه با کینزیوتیپ، منجر به افزایش 5/6 درصدی (05/0 = P) امتیاز لی‌آپ و استفاده از کینزیوتیپ در مقایسه با عدم تیپینگ نیز سبب کاهش 5/6 درصدی (04/0 = P) امتیاز پرتاب آزاد گردید. نتیجه‎گیری: بانداژ حمایتی علاوه بر کاهش خطای فرود و عواقب ناشی از آن، بهبود امتیاز پرتاب لی‌آپ را به همراه دارد. بنابراین، به بسکتبالیست‌های دارای کف پای صاف منعطف، استفاده از بانداژ لودای نسبت به کینزیوتیپ و عدم تیپینگ توصیه می‌گردد؛ چرا که منجر به کاهش خطر آسیب‌های غیر برخوردی ناشی از خطای فرود می‌شود.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33267_f16687bf60f00b108f59df28c5fd173b.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 تأثیر سطح اجرا بر دقت ادراک شایستگی حرکتی کودکان در مهارت‌های جابه‌جایی: یک مطالعه نیمه تجربی تأثیر سطح اجرا بر دقت ادراک شایستگی حرکتی کودکان در مهارت‌های جابه‌جایی: یک مطالعه نیمه تجربی 33271 10.48305/jrrs.2026.45632.1123 EN یونس مصدق دکتری تخصصی، گروه تربیت ‌بدنی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران 0000-0001-7785-2293 شهاب پروین‌پور استادیار، گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0003-2142-3347 عباس بهرام استاد، گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0003-3430-4777 محسن شفیع‌زاده دانشیار، گروه بهداشت و تندرستی، دانشکده تندرستی بهداشت، تندرستی و علوم زیستی، دانشگاه شفیلد، شفیلد، انگلستان 0000-0002-7524-1058 Journal Article 2025 09 09 مقدمه: خودپنداره مجموعه ساختار یافته‌ای از ادراک است که فرد درباره خودش دارد و در طول گذار از کودکی به نوجوانی دچار تغییرات اساسی می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سطح اجرا بر دقت ادراک شایستگی حرکتی کودکان در مهارت‌های جابه‌جایی انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و جامعه آماری شامل کودکان شهرستان بندرانزلی بود که ۶۴ کودک در گروه‌های سنی ۶ تا ۸ سال، از مهدکودک‌ها و مدارس شهرستان بندرانزلی به عنوان نمونه به صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. شایستگی حرکتی ادراک شده کودکان از طریق روش حداکثر برآورد عملکرد Almeida و شایستگی واقعی از طریق اجرای مهارت‌های جابه‌جایی پرش جفت، لی‌لی کردن و سکسکه دویدن در دو سطح بتنی و چمن مصنوعی ارزیابی گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون Mixed ANOVA و آزمون تعقیبی Bonferroni در نرم‌افزار SPSS و سطح معنی‌داری 05/0 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج آزمون Mixed ANOVA در رابطه با اثرات درون‌گروهی در هر سه تکلیف پرش جفت (001/0 > P)، لی‌لی کردن (001/0 > P) و سکسکه دویدن (020/0 = P) نشان داد که اثر اصلی تکلیف معنی‌دار بود، اما اثرات تعاملی تکلیف و سن (250/0 = P)، تکلیف و جنسیت (320/0 = P) و تکلیف، سن و جنسیت (750/0 = P) در مهارت پرش جفت و اثرات تعاملی تکلیف و سن (830/0 = P)، تکلیف و جنسیت (310/0 = P) و تکلیف، سن و جنسیت (370/0 = P) در مهارت لی‌لی کردن و اثرات تعاملی تکلیف و جنسیت (450/0 = P) و تکلیف، سن و جنسیت (510/0 = P) در مهارت سکسکه دویدن معنی‌دار نبود و فقط اثر تعاملی تکلیف و سن در مهارت سکسکه دویدن معنی‌دار (001/0 > P) گزارش شد. در مقایسه‌های بین‌گروهی، اثر اصلی سن و اثر اصلی جنسیت فقط در تکلیف پرش جفت معنی‌دار بود. نتیجه‎گیری: کودکان توانایی درک تغییر سطح اجرا را در انجام تکالیف حرکتی نشان ندادند. این توانایی ادراکی فقط در تکلیف پرش جفت تحت تأثیر سن و جنسیت قرار دارد که اهمیت در نظر گرفتن این عوامل در مطالعات مربوط به مهارت‌های جابه‌جایی توسط کودکان را برجسته می‌کند. مقدمه: خودپنداره مجموعه ساختار یافته‌ای از ادراک است که فرد درباره خودش دارد و در طول گذار از کودکی به نوجوانی دچار تغییرات اساسی می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سطح اجرا بر دقت ادراک شایستگی حرکتی کودکان در مهارت‌های جابه‌جایی انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و جامعه آماری شامل کودکان شهرستان بندرانزلی بود که ۶۴ کودک در گروه‌های سنی ۶ تا ۸ سال، از مهدکودک‌ها و مدارس شهرستان بندرانزلی به عنوان نمونه به صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. شایستگی حرکتی ادراک شده کودکان از طریق روش حداکثر برآورد عملکرد Almeida و شایستگی واقعی از طریق اجرای مهارت‌های جابه‌جایی پرش جفت، لی‌لی کردن و سکسکه دویدن در دو سطح بتنی و چمن مصنوعی ارزیابی گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون Mixed ANOVA و آزمون تعقیبی Bonferroni در نرم‌افزار SPSS و سطح معنی‌داری 05/0 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج آزمون Mixed ANOVA در رابطه با اثرات درون‌گروهی در هر سه تکلیف پرش جفت (001/0 > P)، لی‌لی کردن (001/0 > P) و سکسکه دویدن (020/0 = P) نشان داد که اثر اصلی تکلیف معنی‌دار بود، اما اثرات تعاملی تکلیف و سن (250/0 = P)، تکلیف و جنسیت (320/0 = P) و تکلیف، سن و جنسیت (750/0 = P) در مهارت پرش جفت و اثرات تعاملی تکلیف و سن (830/0 = P)، تکلیف و جنسیت (310/0 = P) و تکلیف، سن و جنسیت (370/0 = P) در مهارت لی‌لی کردن و اثرات تعاملی تکلیف و جنسیت (450/0 = P) و تکلیف، سن و جنسیت (510/0 = P) در مهارت سکسکه دویدن معنی‌دار نبود و فقط اثر تعاملی تکلیف و سن در مهارت سکسکه دویدن معنی‌دار (001/0 > P) گزارش شد. در مقایسه‌های بین‌گروهی، اثر اصلی سن و اثر اصلی جنسیت فقط در تکلیف پرش جفت معنی‌دار بود. نتیجه‎گیری: کودکان توانایی درک تغییر سطح اجرا را در انجام تکالیف حرکتی نشان ندادند. این توانایی ادراکی فقط در تکلیف پرش جفت تحت تأثیر سن و جنسیت قرار دارد که اهمیت در نظر گرفتن این عوامل در مطالعات مربوط به مهارت‌های جابه‌جایی توسط کودکان را برجسته می‌کند.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33271_004083e4d334ba508ba2c419fa300fd7.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 اثر تمرینات ترکیبی دهلیزی- حس عمقی بر کنترل پاسچر کودکان دارای اختلال بینایی: مطالعه نیمه تجربی اثر تمرینات ترکیبی دهلیزی- حس عمقی بر کنترل پاسچر کودکان دارای اختلال بینایی: مطالعه نیمه تجربی 33272 10.48305/jrrs.2026.46102.1133 EN مهلا آرمان‌فر کارشناس ارشد، گروه آسیب‌شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0009-0006-8321-2173 حسن دانشمندی استاد، گروه آسیب‌شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0003-1154-0531 Journal Article 2026 02 03 مقدمه: کاهش ورودی‌های بینایی در کودکان دارای اختلال بینایی، می‌تواند منجر به اختلال در کنترل پاسچر و عملکرد حرکتی شود. در این شرایط، سیستم‌های دهلیزی و حس عمقی نقش مهمی در جبران کمبود ورودی‌های حسی ایفا می‌کنند. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی اثر تمرینات ترکیبی دهلیزی- حس عمقی در محیط مدرسه بر کنترل پاسچر، حس وضعیت مفصل زانو و مهارت‌های جابه‌جایی کودکان دارای اختلال بینایی و ارزیابی ماندگاری این اثرات در دوره پیگیری دوماهه بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه به ‌صورت نیمه ‌تجربی انجام شد. 20 نفر از دانش‌آموزان پسر دارای اختلال بینایی 7 تا 10 ساله به ‌صورت تصادفی در دو گروه تجربی و شاهد قرار گرفتند. گروه تجربی به مدت هشت هفته در تمرینات دهلیزی- حس عمقی شرکت کردند. متغیرهای تحقیق در مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه ارزیابی شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون Repeated Measures ANOVA در سطح معنی‌داری 05/0 > P مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: تغییرات بین‌گروهی در بخش‌های اثر گروه، اثر زمان و اثر تعاملی اختلاف معنی‌داری را نشان داد (001/0 > P) و اندازه اثر متوسط و بالا در این بخش‌ها گزارش شد. در بخش تغییرات درون‌گروهی در گروه تجربی، در مقایسه بین مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری، بهبود معنی‌داری در کنترل پاسچر، حس وضعیت مفصل زانو و مهارت‌های جابه‌جایی مشاهده گردید (050/0 > P)؛ تنها مورد عدم معنی‌داری در مقایسه زمان پس‌آزمون و پیگیری در متغیر مهارت‌های جابه‌جایی (580/0 = P) بود. در گروه شاهد، مقایسه زمان پس‌آزمون و پیگیری در هیچ یک از متغیرهای پژوهش اختلاف معنی‌داری را نشان نداد (050/0 < P). نتیجه‎گیری: تمرینات ترکیبی دهلیزی- حس عمقی در محیط مدرسه می‌تواند موجب بهبود کنترل پاسچر و مهارت‌های جابه‌جایی کودکان دارای اختلال بینایی شود و بخشی از برنامه‌های توان‌بخشی روزانه مدارس ویژه نابینایان را تشکیل دهد. با این حال، تعمیم نتایج مستلزم انجام پژوهش‌های بیشتر می‌باشد. مقدمه: کاهش ورودی‌های بینایی در کودکان دارای اختلال بینایی، می‌تواند منجر به اختلال در کنترل پاسچر و عملکرد حرکتی شود. در این شرایط، سیستم‌های دهلیزی و حس عمقی نقش مهمی در جبران کمبود ورودی‌های حسی ایفا می‌کنند. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی اثر تمرینات ترکیبی دهلیزی- حس عمقی در محیط مدرسه بر کنترل پاسچر، حس وضعیت مفصل زانو و مهارت‌های جابه‌جایی کودکان دارای اختلال بینایی و ارزیابی ماندگاری این اثرات در دوره پیگیری دوماهه بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه به ‌صورت نیمه ‌تجربی انجام شد. 20 نفر از دانش‌آموزان پسر دارای اختلال بینایی 7 تا 10 ساله به ‌صورت تصادفی در دو گروه تجربی و شاهد قرار گرفتند. گروه تجربی به مدت هشت هفته در تمرینات دهلیزی- حس عمقی شرکت کردند. متغیرهای تحقیق در مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه ارزیابی شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون Repeated Measures ANOVA در سطح معنی‌داری 05/0 > P مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: تغییرات بین‌گروهی در بخش‌های اثر گروه، اثر زمان و اثر تعاملی اختلاف معنی‌داری را نشان داد (001/0 > P) و اندازه اثر متوسط و بالا در این بخش‌ها گزارش شد. در بخش تغییرات درون‌گروهی در گروه تجربی، در مقایسه بین مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری، بهبود معنی‌داری در کنترل پاسچر، حس وضعیت مفصل زانو و مهارت‌های جابه‌جایی مشاهده گردید (050/0 > P)؛ تنها مورد عدم معنی‌داری در مقایسه زمان پس‌آزمون و پیگیری در متغیر مهارت‌های جابه‌جایی (580/0 = P) بود. در گروه شاهد، مقایسه زمان پس‌آزمون و پیگیری در هیچ یک از متغیرهای پژوهش اختلاف معنی‌داری را نشان نداد (050/0 < P). نتیجه‎گیری: تمرینات ترکیبی دهلیزی- حس عمقی در محیط مدرسه می‌تواند موجب بهبود کنترل پاسچر و مهارت‌های جابه‌جایی کودکان دارای اختلال بینایی شود و بخشی از برنامه‌های توان‌بخشی روزانه مدارس ویژه نابینایان را تشکیل دهد. با این حال، تعمیم نتایج مستلزم انجام پژوهش‌های بیشتر می‌باشد.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33272_76c94d390851dfa82a33d943abb0b8b6.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 تأثیر عوامل ژنتیکی بر تمرین‌‌پذیری افراد مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم: یک مرور روایتی تأثیر عوامل ژنتیکی بر تمرین‌‌پذیری افراد مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم: یک مرور روایتی 33275 10.48305/jrrs.2026.45550.1118 EN حسن دانشمندی استاد، گروه آسیب‌شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0003-1154-0531 یونس مصدق دکتری تخصصی، گروه تربیت بدنی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران 0000-0001-7785-2293 فائزه مهدی‌پور دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فیزیولوژی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0009-0006-4214-9171 فاطمه مهدی‌پور کارشناس ارشد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0009-0001-5313-6134 Journal Article 2025 08 11 اختلالات طیف اوتیسم، یک اختلال عصبی- رشدی (Neurodevelopmental disorder یا NDD) پیچیده با چالش‌‌های قابل توجه از جمله نقص عملکرد حرکتی می‌باشد. پاسخ به تمرین بدنی یا تمرین‌‌پذیری (Trainability) در افراد مبتلا به این اختلال از تنوع بالایی برخوردار است و شواهد نوین این احتمال را مطرح می‌کند که تفاوت‌‌های فردی می‌توانند تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و اپی‌ژنتیکی قرار گیرند. چشم‌‌انداز ژنتیکی اوتیسم بسیار ناهمگون و شامل واریانت‌‌های شایع و نادر متعددی است. مطالعات مختلف نشان داده است که ژن‌هایی همچون Ciliary Neurotrophic Factor (CNTF)، AKT1، Adenosine monophosphate deaminase (AMPD1) و Apolipoprotein E (APOE) می‌‌توانند بر میزان تغییرات پس از مداخلات تمرینی اثرگذار باشند و بخشی از ناهمگونی پاسخ به تمرین را توضیح دهند. علاوه بر این، مکانیسم‌های اپی‌ژنتیکی از جمله متیلاسیون (Methylation) DNA در ژن‌‌های کلیدی عصبی- رشدی مانند گیرنده اکسی‌توسین (OXTR یا Oxytocin receptor) و Brain-derived neurotrophic factor (BDNF) و همچنین، نمرات خطر چند ژنی (Polygenic risk score یا PRS) به عنوان عوامل احتمالی مؤثر بر پیامد‌های مداخلات توان‌بخشی به ‌ویژه مداخلات ورزشی مطرح شده‌‌اند. برایند این شواهد حاکی از آن است که توجه به این عوامل زیستی می‌‌تواند به درک دقیق‌تری از تمرین‌پذیری در افراد مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم کمک کند و زمینه را برای بررسی رویکردهای شخصی‌سازی ‌شده در برنامه‌های تمرینی و توان‌بخشی فراهم سازد. این بینش راه را برای پزشکی دقیق هموار و امکان طراحی مداخلات مناسب به منظور بهبود پیامدهای عملکردی و کیفیت زندگی این جمعیت را فراهم می‌کند. اختلالات طیف اوتیسم، یک اختلال عصبی- رشدی (Neurodevelopmental disorder یا NDD) پیچیده با چالش‌‌های قابل توجه از جمله نقص عملکرد حرکتی می‌باشد. پاسخ به تمرین بدنی یا تمرین‌‌پذیری (Trainability) در افراد مبتلا به این اختلال از تنوع بالایی برخوردار است و شواهد نوین این احتمال را مطرح می‌کند که تفاوت‌‌های فردی می‌توانند تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و اپی‌ژنتیکی قرار گیرند. چشم‌‌انداز ژنتیکی اوتیسم بسیار ناهمگون و شامل واریانت‌‌های شایع و نادر متعددی است. مطالعات مختلف نشان داده است که ژن‌هایی همچون Ciliary Neurotrophic Factor (CNTF)، AKT1، Adenosine monophosphate deaminase (AMPD1) و Apolipoprotein E (APOE) می‌‌توانند بر میزان تغییرات پس از مداخلات تمرینی اثرگذار باشند و بخشی از ناهمگونی پاسخ به تمرین را توضیح دهند. علاوه بر این، مکانیسم‌های اپی‌ژنتیکی از جمله متیلاسیون (Methylation) DNA در ژن‌‌های کلیدی عصبی- رشدی مانند گیرنده اکسی‌توسین (OXTR یا Oxytocin receptor) و Brain-derived neurotrophic factor (BDNF) و همچنین، نمرات خطر چند ژنی (Polygenic risk score یا PRS) به عنوان عوامل احتمالی مؤثر بر پیامد‌های مداخلات توان‌بخشی به ‌ویژه مداخلات ورزشی مطرح شده‌‌اند. برایند این شواهد حاکی از آن است که توجه به این عوامل زیستی می‌‌تواند به درک دقیق‌تری از تمرین‌پذیری در افراد مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم کمک کند و زمینه را برای بررسی رویکردهای شخصی‌سازی ‌شده در برنامه‌های تمرینی و توان‌بخشی فراهم سازد. این بینش راه را برای پزشکی دقیق هموار و امکان طراحی مداخلات مناسب به منظور بهبود پیامدهای عملکردی و کیفیت زندگی این جمعیت را فراهم می‌کند.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33275_f6c59252b852c52ff41a84ce6ddc8e24.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 ارزیابی بیومکانیکی اثرات انگشت مورتون بر توزیع فشار کف پا حین راه رفتن: یک مطالعه مقطعی مقدماتی ارزیابی بیومکانیکی اثرات انگشت مورتون بر توزیع فشار کف پا حین راه رفتن: یک مطالعه مقطعی مقدماتی 33276 10.48305/jrrs.2026.45720.1125 EN سینا نجف‌پور دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه بیومکانیک و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0001-8411-4763 حامد فدایی دانشجوی دکتری تخصصی، گروه بیومکانیک و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0002-7408-4417 حکیمه آدی‌گوزلی دانشیار، گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توان‌بخشی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران 0000-0001-8784-8992 Journal Article 2025 10 09 مقدمه: ساختار آناتومیکی پا به ویژه انگشتان، نقش مهمی در توزیع نیروها و فشارهای وارد آمده بر کف ‌پا ایفا می‌کند. یکی از ویژگی‌های مورفولوژیکی قابل توجه، انگشت مورتون است که در آن انگشت دوم بلندتر از انگشت اول می‌باشد. این تفاوت ساختاری می‌تواند تعادل دینامیکی را تحت تأثیر قرار داده و احتمال بروز ناهنجاری‌های مرتبط با راه‌ رفتن را افزایش دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات بیومکانیکی انگشت مورتون بر توزیع فشار کف ‌پا در حین راه ‌رفتن انجام شد. مواد و روش‌ها: ۳۲ دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در دو گروه ۱۶ نفره (مورتون و طبیعی) بررسی شدند. از پلتفرم اندازه‌گیری فشار کف ‌پا (emed C50) برای ثبت داده‌ها استفاده گردید. متغیرهای مورد بررسی شامل اوج‌ فشار، سطح تماس، مدت تماس و انتگرال فشار- زمان در 10 ناحیه آناتومیکی کف ‌پا بود. یافته‌ها: در افراد دارای پای مورتون، اوج فشار و انتگرال فشار- زمان در ناحیه میانه خارجی پا بیشتر از گروه طبیعی بود (به ‌ترتیب 032/0 = P و 041/0 = P). این مقادیر در سر متاتارسال دوم (002/0 = P و 004/0 = P) و سوم (011/0 = P و 003/0 = P) نیز افزایش معنی‌داری را نشان داد. همچنین، سطح تماس در متاتارسال دوم افزایش معنی‌داری داشت (028/0 = P). در مقابل، اوج فشار (014/0 = P)، سطح تماس (009/0 = P) و انتگرال فشار- زمان (001/0 = P) در ناحیه انگشت شست پای مورتون کاهش یافت. علاوه بر این، اوج فشار در متاتارسال اول نیز کاهش داشت (021/0 = P). کاهش معنی‌دار انتگرال فشار- زمان در متاتارسال چهارم نیز مشاهده گردید (019/0 = P). از سوی دیگر، در ناحیه انگشتان دوم تا پنجم، اوج فشار (025/0 = P) و انتگرال فشار- زمان (033/0 = P) در گروه پای مورتون به‌ طور معنی‌داری بالاتر بود. نتیجه‎گیری: پای مورتون می‌تواند الگوی توزیع فشار کف ‌پا را تغییر و احتمالاً خطر آسیب‌های اسکلتی- عضلانی را افزایش دهد. این نتایج اهمیت طراحی کفش‌های مناسب و استفاده از مداخلات ارتوتیک سفارشی را برای کاهش فشار و بهبود عملکرد پا برجسته می‌کند. مقدمه: ساختار آناتومیکی پا به ویژه انگشتان، نقش مهمی در توزیع نیروها و فشارهای وارد آمده بر کف ‌پا ایفا می‌کند. یکی از ویژگی‌های مورفولوژیکی قابل توجه، انگشت مورتون است که در آن انگشت دوم بلندتر از انگشت اول می‌باشد. این تفاوت ساختاری می‌تواند تعادل دینامیکی را تحت تأثیر قرار داده و احتمال بروز ناهنجاری‌های مرتبط با راه‌ رفتن را افزایش دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات بیومکانیکی انگشت مورتون بر توزیع فشار کف ‌پا در حین راه ‌رفتن انجام شد. مواد و روش‌ها: ۳۲ دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در دو گروه ۱۶ نفره (مورتون و طبیعی) بررسی شدند. از پلتفرم اندازه‌گیری فشار کف ‌پا (emed C50) برای ثبت داده‌ها استفاده گردید. متغیرهای مورد بررسی شامل اوج‌ فشار، سطح تماس، مدت تماس و انتگرال فشار- زمان در 10 ناحیه آناتومیکی کف ‌پا بود. یافته‌ها: در افراد دارای پای مورتون، اوج فشار و انتگرال فشار- زمان در ناحیه میانه خارجی پا بیشتر از گروه طبیعی بود (به ‌ترتیب 032/0 = P و 041/0 = P). این مقادیر در سر متاتارسال دوم (002/0 = P و 004/0 = P) و سوم (011/0 = P و 003/0 = P) نیز افزایش معنی‌داری را نشان داد. همچنین، سطح تماس در متاتارسال دوم افزایش معنی‌داری داشت (028/0 = P). در مقابل، اوج فشار (014/0 = P)، سطح تماس (009/0 = P) و انتگرال فشار- زمان (001/0 = P) در ناحیه انگشت شست پای مورتون کاهش یافت. علاوه بر این، اوج فشار در متاتارسال اول نیز کاهش داشت (021/0 = P). کاهش معنی‌دار انتگرال فشار- زمان در متاتارسال چهارم نیز مشاهده گردید (019/0 = P). از سوی دیگر، در ناحیه انگشتان دوم تا پنجم، اوج فشار (025/0 = P) و انتگرال فشار- زمان (033/0 = P) در گروه پای مورتون به‌ طور معنی‌داری بالاتر بود. نتیجه‎گیری: پای مورتون می‌تواند الگوی توزیع فشار کف ‌پا را تغییر و احتمالاً خطر آسیب‌های اسکلتی- عضلانی را افزایش دهد. این نتایج اهمیت طراحی کفش‌های مناسب و استفاده از مداخلات ارتوتیک سفارشی را برای کاهش فشار و بهبود عملکرد پا برجسته می‌کند.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33276_785b5b6c95808c0b89f6a1d1a4b20990.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 بررسی سلامت عمومی و عوامل مرتبط با آن در مبتلایان به ضایعات نخاعی عضو سازمان بهزیستی شهر رشت: یک مطالعه مقطعی بررسی سلامت عمومی و عوامل مرتبط با آن در مبتلایان به ضایعات نخاعی عضو سازمان بهزیستی شهر رشت: یک مطالعه مقطعی 33280 10.48305/jrrs.2026.45610.1122 EN زینت سادات میرپور دکتری تخصصی، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران 0000-0002-2532-4373 زهرا جعفرپسند کارشناس ارشد، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران 0009-0001-7893-1409 فاطمه عباسیان دانشجوی دکتری تخصصی، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران 0009-0007-0679-930X فاطمه جاوید کارشناس ارشد، گروه مامایی، دانشکده مامایی و پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران 0009-0009-4361-1673 Journal Article 2025 09 15 مقدمه: ضایعه نخاعی مهم‌ترین عارضه ماندگار به دنبال تروما می‌باشد که منجر به تغییر موقت یا دایمی در عملکرد سیستم‌های حرکتی- حسی یا اتونوم و در نتیجه، از هم‌گسیختگی وضعیت تعادل زندگی فرد ضایعه دیده و بر هم زدن توازن، اضطراب و کاهش رضایتمندی از زندگی می‌گردد و در نهایت، بهزیستی روان‌شناختی را کاهش می‌دهد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی- توصیفی- تحلیلی، 89 نفر از آسیب‌دیدگان ضایعه نخاعی که در سال 1400 به منظور دریافت خدمات توان‌بخشی به کلینیک‌ها و بیمارستان‌های سطح شهر رشت مراجعه کرده بودند، به روش نمونه‌گیری Cochran از بین جامعه 115 نفری عضو سازمان بهزیستی، وارد تحقیق شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها، از پرسش‌نامه سلامت عمومی (General Health Questionnaire یا GHQ) Goldberg و Hiller استفاده شد. یافته‌ها: زنان (10/39) سلامت روان بهتری نسبت به مردان (11/46) داشتند (011/0 = P). وضعیت شغلی نیز تأثیر داشت؛ افراد شاغل سلامت عمومی بهتری را گزارش کردند (012/0 = P). تفاوت معنی‌داری بین گروه‌های سنی، وضعیت تأهل و محل آسیب مشاهده نشد (050/0 < P). دریافت خدمات توان‌بخشی نیز تفاوت معنی‌داری را نشان نداد (228/0 = P، 47/1 = t). همچنین، مدت زمان آسیب تأثیر معنی‌داری بر سلامت عمومی داشت؛ میانگین GHQ در افراد با آسیب کمتر از ۵ سال، 10-5 سال و بیش از ۱۰ سال به ترتیب 21/45، 78/46 و 11/52 به دست آمد (002/0 = P، 79/6 = F) که نشان دهنده کاهش سلامت روان با طولانی‌تر شدن مدت آسیب می‌باشد. نتیجه‎گیری: بر اساس یافته‌های به دست آمده مشخص شد که سلامت روان افراد مبتلا به ضایعه نخاعی بیشتر تحت تأثیر جنسیت، اشتغال، حمایت اجتماعی و مدت زمان آسیب است تا عوامل جمعیت‌شناختی دیگر. در نتیجه، تداوم خدمات توان‌بخشی و تقویت حمایت‌های روانی- اجتماعی نقش مهمی در حفظ و ارتقای سلامت عمومی این بیماران دارد. مقدمه: ضایعه نخاعی مهم‌ترین عارضه ماندگار به دنبال تروما می‌باشد که منجر به تغییر موقت یا دایمی در عملکرد سیستم‌های حرکتی- حسی یا اتونوم و در نتیجه، از هم‌گسیختگی وضعیت تعادل زندگی فرد ضایعه دیده و بر هم زدن توازن، اضطراب و کاهش رضایتمندی از زندگی می‌گردد و در نهایت، بهزیستی روان‌شناختی را کاهش می‌دهد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی- توصیفی- تحلیلی، 89 نفر از آسیب‌دیدگان ضایعه نخاعی که در سال 1400 به منظور دریافت خدمات توان‌بخشی به کلینیک‌ها و بیمارستان‌های سطح شهر رشت مراجعه کرده بودند، به روش نمونه‌گیری Cochran از بین جامعه 115 نفری عضو سازمان بهزیستی، وارد تحقیق شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها، از پرسش‌نامه سلامت عمومی (General Health Questionnaire یا GHQ) Goldberg و Hiller استفاده شد. یافته‌ها: زنان (10/39) سلامت روان بهتری نسبت به مردان (11/46) داشتند (011/0 = P). وضعیت شغلی نیز تأثیر داشت؛ افراد شاغل سلامت عمومی بهتری را گزارش کردند (012/0 = P). تفاوت معنی‌داری بین گروه‌های سنی، وضعیت تأهل و محل آسیب مشاهده نشد (050/0 < P). دریافت خدمات توان‌بخشی نیز تفاوت معنی‌داری را نشان نداد (228/0 = P، 47/1 = t). همچنین، مدت زمان آسیب تأثیر معنی‌داری بر سلامت عمومی داشت؛ میانگین GHQ در افراد با آسیب کمتر از ۵ سال، 10-5 سال و بیش از ۱۰ سال به ترتیب 21/45، 78/46 و 11/52 به دست آمد (002/0 = P، 79/6 = F) که نشان دهنده کاهش سلامت روان با طولانی‌تر شدن مدت آسیب می‌باشد. نتیجه‎گیری: بر اساس یافته‌های به دست آمده مشخص شد که سلامت روان افراد مبتلا به ضایعه نخاعی بیشتر تحت تأثیر جنسیت، اشتغال، حمایت اجتماعی و مدت زمان آسیب است تا عوامل جمعیت‌شناختی دیگر. در نتیجه، تداوم خدمات توان‌بخشی و تقویت حمایت‌های روانی- اجتماعی نقش مهمی در حفظ و ارتقای سلامت عمومی این بیماران دارد.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33280_0bb275959bab94a82b9d376d39efdace.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 تأثیر اضافه کردن تمرینات عصبی- عضلانی واکنشی بر تمرینات کرفوت بر کینتیک راه رفتن در دختران دارای کف پای صاف انعطاف‌پذیر: یک کارآزمایی بالینی یک سوکور تأثیر اضافه کردن تمرینات عصبی- عضلانی واکنشی بر تمرینات کرفوت بر کینتیک راه رفتن در دختران دارای کف پای صاف انعطاف‌پذیر: یک کارآزمایی بالینی یک سوکور 33310 10.48305/jrrs.2026.46094.1132 EN غزل تقی‌زاده کارشناس ارشد، گروه بیومکانیک و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0002-7325-6317 سید صدرالدین شجاع‌الدین استاد، گروه بیومکانیک و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0002-9428-685X Journal Article 2026 01 20 مقدمه: کف پای صاف انعطاف‌پذیر اختلال شایعی در دوران رشد می‌باشد که با افت قوس طولی داخلی و تغییر الگوی راه ‌رفتن همراه است و می‌تواند منجر به درد و آسیب‌های مزمن شود. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی تأثیر ترکیب تمرینات کرفوت و تمرینات عصبی- ‌عضلانی واکنشی بر کینتیک راه ‌رفتن در دختران مبتلا به کف پای صاف بود. مواد و روش‌ها: این کارآزمایی بالینی یک سوکور با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون در سه گروه (دو گروه تجربی، یک گروه شاهد) انجام شد. ۴۸ دختر 12 تا 15 ساله به‌ صورت تصادفی در سه گروه ۱۶ نفره تمرینات کرفوت، تمرینات کرفوت به اضافه تمرینات عصبی- ‌عضلانی واکنشی و شاهد قرار گرفتند. مداخلات به مدت هشت هفته (سه جلسه در هفته) انجام گرفت و داده‌های کینتیکی شامل نیروی عکس‌العمل زمین (Ground reaction force یا GRF)، زمان رسیدن به اوج نیروی عکس‌العمل زمین (T-Peak GRF) و جابه‌جایی مرکز فشار (Center of pressure یا COP) به کمک صفحه نیرو ثبت گردید. نرمال‌ بودن توزیع داده‌ها و همگنی واریانس‌ها به ترتیب با استفاده از آزمون‌های Shapiro-Wilk و Levene مورد بررسی قرار گرفت. به منظور مقایسه گروه‌ها در پیش‌آزمون، از آزمون One-way ANOVA و جهت مقایسه پس‌آزمون با کنترل اثر پیش‌آزمون از آزمون‌های ANCOVA و تعقیبی Bonferroni در سطح معنی‌داری ۰۵/۰ استفاده شد. داده‌ها در نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل گردید. یافته‌ها: هشت هفته تمرینات تفاوت معنی‌داری در GRF، T-Peak GRF و COP ایجاد کرد (05/0 > P). گروه تمرینات کرفوت به اضافه تمرینات عصبی- عضلانی واکنشی نسبت به گروه کرفوت به تنهایی در GRF، T-Peak GRF وCOP بهبودی بیشتری را گزارش نمودند. نتیجه‎گیری: اضافه کردن تمرینات عصبی- ‌عضلانی واکنشی به کرفوت، باعث بهبود کینتیک راه ‌رفتن و پایداری بیشتر می‌شود و یک رویکرد کم‌هزینه و بالینی مؤثر برای مدیریت کف پای صاف انعطاف‌پذیر است. مقدمه: کف پای صاف انعطاف‌پذیر اختلال شایعی در دوران رشد می‌باشد که با افت قوس طولی داخلی و تغییر الگوی راه ‌رفتن همراه است و می‌تواند منجر به درد و آسیب‌های مزمن شود. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی تأثیر ترکیب تمرینات کرفوت و تمرینات عصبی- ‌عضلانی واکنشی بر کینتیک راه ‌رفتن در دختران مبتلا به کف پای صاف بود. مواد و روش‌ها: این کارآزمایی بالینی یک سوکور با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون در سه گروه (دو گروه تجربی، یک گروه شاهد) انجام شد. ۴۸ دختر 12 تا 15 ساله به‌ صورت تصادفی در سه گروه ۱۶ نفره تمرینات کرفوت، تمرینات کرفوت به اضافه تمرینات عصبی- ‌عضلانی واکنشی و شاهد قرار گرفتند. مداخلات به مدت هشت هفته (سه جلسه در هفته) انجام گرفت و داده‌های کینتیکی شامل نیروی عکس‌العمل زمین (Ground reaction force یا GRF)، زمان رسیدن به اوج نیروی عکس‌العمل زمین (T-Peak GRF) و جابه‌جایی مرکز فشار (Center of pressure یا COP) به کمک صفحه نیرو ثبت گردید. نرمال‌ بودن توزیع داده‌ها و همگنی واریانس‌ها به ترتیب با استفاده از آزمون‌های Shapiro-Wilk و Levene مورد بررسی قرار گرفت. به منظور مقایسه گروه‌ها در پیش‌آزمون، از آزمون One-way ANOVA و جهت مقایسه پس‌آزمون با کنترل اثر پیش‌آزمون از آزمون‌های ANCOVA و تعقیبی Bonferroni در سطح معنی‌داری ۰۵/۰ استفاده شد. داده‌ها در نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل گردید. یافته‌ها: هشت هفته تمرینات تفاوت معنی‌داری در GRF، T-Peak GRF و COP ایجاد کرد (05/0 > P). گروه تمرینات کرفوت به اضافه تمرینات عصبی- عضلانی واکنشی نسبت به گروه کرفوت به تنهایی در GRF، T-Peak GRF وCOP بهبودی بیشتری را گزارش نمودند. نتیجه‎گیری: اضافه کردن تمرینات عصبی- ‌عضلانی واکنشی به کرفوت، باعث بهبود کینتیک راه ‌رفتن و پایداری بیشتر می‌شود و یک رویکرد کم‌هزینه و بالینی مؤثر برای مدیریت کف پای صاف انعطاف‌پذیر است.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33310_cc46f33ee83eb94cea644695f8717c0e.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 تحلیل الگوی فعالیت عضلانی در حرکات میل ‌زدن، کباده‌کشی و سنگ‌ گرفتن ورزش زورخانه‌ای با استفاده از الکترومایوگرافی و مدلسازی حرکت در ورزشکاران نخبه: مطالعه موردی- اکتشافی تحلیل الگوی فعالیت عضلانی در حرکات میل ‌زدن، کباده‌کشی و سنگ‌ گرفتن ورزش زورخانه‌ای با استفاده از الکترومایوگرافی و مدلسازی حرکت در ورزشکاران نخبه: مطالعه موردی- اکتشافی 33335 10.48305/jrrs.2026.46279.1142 EN ندا بروشک استادیار، گروه بیومکانیک ورزشی، پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران، ایران 0000-0003-3953-722X رسول عابدی استادیار، گروه بیومکانیک مهندسی پزشکی، دانشکده مهندسی پزشکی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران 0000-0003-3337-9320 محمد امین محمدیان استادیار، گروه علوم رفتاری، شناختی و فن‌آوری ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0001-7150-364X Journal Article 2026 05 11 مقدمه: ورزش زورخانه‌ای با وجود ارزش فرهنگی بالا، با شیوع قابل توجه آسیب‌های اندام فوقانی همراه است. نبود الگوی مرجع فعالیت عضلانی در ورزشکاران نخبه و استفاده نکردن از روش‌های نوین مانند مدلسازی حرکت، شکاف تحقیقاتی مهمی در این زمینه به شمار می‌رود. هدف از انجام پژوهش حاضر، تحلیل الگوی فعالیت عضلانی در حرکات میل ‌زدن، کباده‌کشی و سنگ ‌گرفتن با استفاده از الکترومایوگرافی سطحی و مدلسازی بیومکانیکی به منظور ارایه یک الگوی مرجع برای توان‌بخشی و پیشگیری از آسیب بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تحلیلی- توصیفی، دو ورزشکار نخبه زورخانه‌ای (میانگین وزن ۵۲ کیلوگرم، قد ۱۶۶ سانتی‌متر) ارزیابی شدند. فعالیت الکترومایوگرافی شش عضله (دو سر بازویی، سه ‌سر بازویی، پشتی بزرگ، دلتوئید میانی، ذوزنقه فوقانی و سینه‌ای بزرگ) حین حداکثر انقباض ارادی (MVC یا Maximal voluntary contraction) و حین اجرای حرکات ثبت شد. داده‌های کینماتیکی با سیستم آنالیز حرکت ۱۰ دوربینه (۲۰۰ هرتز) و مدلسازی مفصلی- عضوی در نرم‌افزار Mokka تحلیل گردید. داده‌های الکترومایوگرافی پس از نرمال‌سازی با مقدار MVC به صورت درصدی از حداکثر فعالیت مقدار مؤثر عضله گزارش شد. یافته‌ها: در حرکت میل‌ زدن، دو سر بازویی پیش از حرکت فعال شد و سه ‌سر بازویی در فاز بالای سر نقش برون‌گرا داشت. در حرکت کباده‌کشی، دلتوئید میانی بیشترین فعالیت را نشان داد و پشتی بزرگ و سه ‌سر بازویی به ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار داشتند. در حرکت سنگ ‌گرفتن، دلتوئید میانی و سه‌ سر بازویی بیشترین فعالیت را در کنترل وزن سنگ به خود اختصاص دادند. در هر سه حرکت، عضلات دو سر بازویی و سه ‌سر بازویی نقش محافظتی- کنترلی برون‌گرا ایفا نمودند. نتیجه‎گیری: الگوهای فازبندی شده از انقباضات درون‌گرا و برون‌گرا در ورزشکاران نخبه نشان داد که عضلات آرنج نقش کلیدی در کنترل برون‌گرای گشتاورها دارند. این یافته‌ها می‌توانند به عنوان الگوی مرجع در طراحی برنامه‌های توان‌بخشی، تقویت برون‌گرا و پیشگیری از آسیب مفاصل شانه و آرنج در ورزش زورخانه‌ای مورد استفاده قرار گیرند. مقدمه: ورزش زورخانه‌ای با وجود ارزش فرهنگی بالا، با شیوع قابل توجه آسیب‌های اندام فوقانی همراه است. نبود الگوی مرجع فعالیت عضلانی در ورزشکاران نخبه و استفاده نکردن از روش‌های نوین مانند مدلسازی حرکت، شکاف تحقیقاتی مهمی در این زمینه به شمار می‌رود. هدف از انجام پژوهش حاضر، تحلیل الگوی فعالیت عضلانی در حرکات میل ‌زدن، کباده‌کشی و سنگ ‌گرفتن با استفاده از الکترومایوگرافی سطحی و مدلسازی بیومکانیکی به منظور ارایه یک الگوی مرجع برای توان‌بخشی و پیشگیری از آسیب بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تحلیلی- توصیفی، دو ورزشکار نخبه زورخانه‌ای (میانگین وزن ۵۲ کیلوگرم، قد ۱۶۶ سانتی‌متر) ارزیابی شدند. فعالیت الکترومایوگرافی شش عضله (دو سر بازویی، سه ‌سر بازویی، پشتی بزرگ، دلتوئید میانی، ذوزنقه فوقانی و سینه‌ای بزرگ) حین حداکثر انقباض ارادی (MVC یا Maximal voluntary contraction) و حین اجرای حرکات ثبت شد. داده‌های کینماتیکی با سیستم آنالیز حرکت ۱۰ دوربینه (۲۰۰ هرتز) و مدلسازی مفصلی- عضوی در نرم‌افزار Mokka تحلیل گردید. داده‌های الکترومایوگرافی پس از نرمال‌سازی با مقدار MVC به صورت درصدی از حداکثر فعالیت مقدار مؤثر عضله گزارش شد. یافته‌ها: در حرکت میل‌ زدن، دو سر بازویی پیش از حرکت فعال شد و سه ‌سر بازویی در فاز بالای سر نقش برون‌گرا داشت. در حرکت کباده‌کشی، دلتوئید میانی بیشترین فعالیت را نشان داد و پشتی بزرگ و سه ‌سر بازویی به ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار داشتند. در حرکت سنگ ‌گرفتن، دلتوئید میانی و سه‌ سر بازویی بیشترین فعالیت را در کنترل وزن سنگ به خود اختصاص دادند. در هر سه حرکت، عضلات دو سر بازویی و سه ‌سر بازویی نقش محافظتی- کنترلی برون‌گرا ایفا نمودند. نتیجه‎گیری: الگوهای فازبندی شده از انقباضات درون‌گرا و برون‌گرا در ورزشکاران نخبه نشان داد که عضلات آرنج نقش کلیدی در کنترل برون‌گرای گشتاورها دارند. این یافته‌ها می‌توانند به عنوان الگوی مرجع در طراحی برنامه‌های توان‌بخشی، تقویت برون‌گرا و پیشگیری از آسیب مفاصل شانه و آرنج در ورزش زورخانه‌ای مورد استفاده قرار گیرند.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33335_dda4bdea15022bac2479280f775d1fb7.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 نقد و بررسی کتاب «چاپ سه‌ بعدی در ارتوز و پروتز: نوآوری‌ها و فرصت‌ها» نقد و بررسی کتاب «چاپ سه‌ بعدی در ارتوز و پروتز: نوآوری‌ها و فرصت‌ها» 33355 10.48305/jrrs.2026.46305.1147 EN ابراهیم صادقی-دمنه استاد، مرکز تحقیقات اختلالات اسکلتی و عضلانی و گروه ارتوز و پروتز، دانشکده علوم توان‌بخشی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-0590-8512 محمد جواد نوری استادیار، گروه ارتوز و پروتز، دانشکده توان‌بخشی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان و مرکز تحقیقات اختلالات اسکلتی و عضلانی و گروه ارتوز و پروتز، دانشکده علوم توان‌بخشی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-9512-0106 Journal Article 2026 05 23 - - https://jrrs.mui.ac.ir/article_33355_34e0ace0f37f8857eba8e3531c96fa06.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 بررسی اثر هشت هفته تمرینات ثبات مرکزی بدن در سطح پایدار و ناپایدار بر دامنه ‌حرکتی، حس ‌عمقی و قدرت عضلانی افراد دارای تاندینوپاتی روتاتورکاف: کارآزمایی بالینی تصادفی شده بررسی اثر هشت هفته تمرینات ثبات مرکزی بدن در سطح پایدار و ناپایدار بر دامنه ‌حرکتی، حس ‌عمقی و قدرت عضلانی افراد دارای تاندینوپاتی روتاتورکاف: کارآزمایی بالینی تصادفی شده 33359 10.48305/jrrs.2026.46070.1131 EN علیرضا عباسی کارشناس ارشد، گروه بیومکانیک و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0006-9289-1008 سید صدرالدین شجاع‌الدین استاد، گروه بیومکانیک و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0002-9428-685X Journal Article 2026 01 07 مقدمه: تاندینوپاتی روتاتورکاف یکی از شایع‌ترین آسیب‌ها در جوامع به شمار می‌رود. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی اثر هشت هفته تمرینات ثبات مرکزی بدن در سطح پایدار و ناپایدار بر دامنه‌ حرکتی، حس ‌عمقی و قدرت عضلانی افراد دارای تاندینوپاتی روتاتورکاف بود. مواد و روش‌ها: نمونه آماری این مطالعه شامل ۳۶ نفر از افراد دارای معیار ورود دانشگاه خوارزمی بود که به طور تصادفی به سه گروه ۱۲ نفره پایدار، ناپایدار و شاهد تقسیم شدند. دامنه‌ حرکتی، قدرت عضلانی و حس ‌عمقی به ترتیب به وسیله گونیامتر و دستگاه ایزوکنتیک اندازه‌گیری گردید. آزمودنی‌های گروه‌های تمرینی به مدت هشت هفته در برنامه تمرینات ثبات مرکزی بر روی سطوح پایدار و ناپایدار شرکت نمودند. پس از دوره تمرینی در مرحله پس‌آزمون متغیرها اندازه‌گیری شد و نتایج به دست ‌آمده از قبل و بعد تمرینات با استفاده از آزمون‌های کوواریانس و تعقیبی Bonferroni در نرم‌افزار SPSS و سطح معنی‌داری ۰۵/۰ مورد تجزیه و تحلیل قرار‌ گرفت. یافته‌ها: هشت هفته تمرین روی سطوح پایدار و ناپایدار، منجر به بروز تفاوت معنی‌داری در قدرت عضلات چرخش‌ دهنده داخلی و خارجی شانه و همچنین، حس‌ عمقی در جهت‌های داخلی و خارجی بین مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون شد (05/0 > P). با این حال، در متغیر دامنه ‌حرکتی تفاوت معنی‌داری مشاهده نگردید (05/0 < P). بر اساس یافته‌ها، گروه تمرین روی سطح ناپایدار در مقایسه با گروه سطح پایدار، بهبود چشمگیرتری در شاخص‌های قدرت و حس‌ عمقی نشان دادند. نتیجه‎گیری: تمرینات ثبات مرکزی بر سطوح پایدار و ناپایدار می‌توانند به‌ عنوان روش مؤثری در برنامه‌های توان‌بخشی به منظور بهبود عملکرد شانه در افراد مبتلا به تاندینوپاتی روتاتورکاف مورد استفاده قرار گیرند. مقدمه: تاندینوپاتی روتاتورکاف یکی از شایع‌ترین آسیب‌ها در جوامع به شمار می‌رود. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی اثر هشت هفته تمرینات ثبات مرکزی بدن در سطح پایدار و ناپایدار بر دامنه‌ حرکتی، حس ‌عمقی و قدرت عضلانی افراد دارای تاندینوپاتی روتاتورکاف بود. مواد و روش‌ها: نمونه آماری این مطالعه شامل ۳۶ نفر از افراد دارای معیار ورود دانشگاه خوارزمی بود که به طور تصادفی به سه گروه ۱۲ نفره پایدار، ناپایدار و شاهد تقسیم شدند. دامنه‌ حرکتی، قدرت عضلانی و حس ‌عمقی به ترتیب به وسیله گونیامتر و دستگاه ایزوکنتیک اندازه‌گیری گردید. آزمودنی‌های گروه‌های تمرینی به مدت هشت هفته در برنامه تمرینات ثبات مرکزی بر روی سطوح پایدار و ناپایدار شرکت نمودند. پس از دوره تمرینی در مرحله پس‌آزمون متغیرها اندازه‌گیری شد و نتایج به دست ‌آمده از قبل و بعد تمرینات با استفاده از آزمون‌های کوواریانس و تعقیبی Bonferroni در نرم‌افزار SPSS و سطح معنی‌داری ۰۵/۰ مورد تجزیه و تحلیل قرار‌ گرفت. یافته‌ها: هشت هفته تمرین روی سطوح پایدار و ناپایدار، منجر به بروز تفاوت معنی‌داری در قدرت عضلات چرخش‌ دهنده داخلی و خارجی شانه و همچنین، حس‌ عمقی در جهت‌های داخلی و خارجی بین مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون شد (05/0 > P). با این حال، در متغیر دامنه ‌حرکتی تفاوت معنی‌داری مشاهده نگردید (05/0 < P). بر اساس یافته‌ها، گروه تمرین روی سطح ناپایدار در مقایسه با گروه سطح پایدار، بهبود چشمگیرتری در شاخص‌های قدرت و حس‌ عمقی نشان دادند. نتیجه‎گیری: تمرینات ثبات مرکزی بر سطوح پایدار و ناپایدار می‌توانند به‌ عنوان روش مؤثری در برنامه‌های توان‌بخشی به منظور بهبود عملکرد شانه در افراد مبتلا به تاندینوپاتی روتاتورکاف مورد استفاده قرار گیرند.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33359_27d787a7cbec58381278c767399ec80d.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 مقایسه هشت هفته تمرینات قدرتی تراباند و هاپینگ بر حس عمقی و پایداری قامتی در شرایط خستگی عضلانی مردان در معرض آسیب رباط صلیبی قدامی مقایسه هشت هفته تمرینات قدرتی تراباند و هاپینگ بر حس عمقی و پایداری قامتی در شرایط خستگی عضلانی مردان در معرض آسیب رباط صلیبی قدامی 33406 10.48305/jrrs.2026.46349.1149 EN زانیار فلاحی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه بیومکانیک و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0009-0002-1695-4792 سید صدرالدین شجاع الدین شجاع‌الدین استاد، گروه بیومکانیک و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران 0000-0002-9428-685X حامد عباسی دانشیار، گروه پزشکی ورزشی، پژوهشگاه علوم ورزشی، تهران، ایران 0000-0001-8899-7439 Journal Article 2026 06 03 مقدمه: خستگی عصبی- عضلانی، عامل خطر مهمی برای آسیب رباط صلیبی قدامی (Anterior cruciate ligament یا ACL) است. هدف از پژوهش حاضر، مقایسه تأثیر خستگی پس از یک دوره تمرینات مقاومتی با تراباند و تمرینات هاپینگ بر حس عمقی و ثبات وضعیتی در مردان در معرض خطر آسیب ACL بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه نیمه ‌تجربی، 30 مرد 18 تا 28 ساله که معیارهای ورود به تحقیق را داشتند، به صورت تصادفی در سه گروه 10 نفره «تمرین مقاومتی، تمرینات هاپینگ و گروه شاهد» قرار گرفتند. اندازه‌گیری حس عمقی با استفاده از دستگاه ایزوکینتیک بایودکس و زمان رسیدن به ثبات با استفاده از صفحه نیرو اندازه‌گیری گردید. گروه‌های تمرینی به مدت 8 هفته در برنامه‌های تمرینی شرکت کردند. داده‌های پیش‌آزمون و پس‌آزمون با استفاده از آزمون Repeated measures ANOVA و آزمون تعقیبی Tukey در نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: بین مقادیر پیش‌آزمون و پس‌آزمون در هر دو متغیر حس عمقی (001/0 = P ، 14/0 = η²) و زمان رسیدن به ثبات (03/0 = P، 09/0 = η²) تفاوت معنی‌داری وجود داشت (05/0 > P). علاوه بر این، گروه تمرین مقاومتی در بهبود زمان رسیدن به ثبات در مقایسه با گروه هاپینگ عملکرد بهتری را نشان داد؛ در حالی که گروه هاپینگ در بهبود حس عمقی در مقایسه با گروه مقاومتی عملکرد مطلوب‌تری داشت. نتیجه‎گیری: تمرینات مقاومتی می‌تواند منجر به بهبود بیشتر در زمان رسیدن به ثبات و تمرینات هاپینگ می‌تواند سبب افزایش بیشتر حس عمقی در مردان در معرض خطر آسیب ACL شود. در مجموع، با توجه به بهبود حس عمقی و زمان رسیدن به پایداری در شرایط خستگی، به نظر می‌رسد این تمرینات بتواند برخی از عوامل خطر مرتبط با آسیب ACL را بهبود بخشد. مقدمه: خستگی عصبی- عضلانی، عامل خطر مهمی برای آسیب رباط صلیبی قدامی (Anterior cruciate ligament یا ACL) است. هدف از پژوهش حاضر، مقایسه تأثیر خستگی پس از یک دوره تمرینات مقاومتی با تراباند و تمرینات هاپینگ بر حس عمقی و ثبات وضعیتی در مردان در معرض خطر آسیب ACL بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه نیمه ‌تجربی، 30 مرد 18 تا 28 ساله که معیارهای ورود به تحقیق را داشتند، به صورت تصادفی در سه گروه 10 نفره «تمرین مقاومتی، تمرینات هاپینگ و گروه شاهد» قرار گرفتند. اندازه‌گیری حس عمقی با استفاده از دستگاه ایزوکینتیک بایودکس و زمان رسیدن به ثبات با استفاده از صفحه نیرو اندازه‌گیری گردید. گروه‌های تمرینی به مدت 8 هفته در برنامه‌های تمرینی شرکت کردند. داده‌های پیش‌آزمون و پس‌آزمون با استفاده از آزمون Repeated measures ANOVA و آزمون تعقیبی Tukey در نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: بین مقادیر پیش‌آزمون و پس‌آزمون در هر دو متغیر حس عمقی (001/0 = P ، 14/0 = η²) و زمان رسیدن به ثبات (03/0 = P، 09/0 = η²) تفاوت معنی‌داری وجود داشت (05/0 > P). علاوه بر این، گروه تمرین مقاومتی در بهبود زمان رسیدن به ثبات در مقایسه با گروه هاپینگ عملکرد بهتری را نشان داد؛ در حالی که گروه هاپینگ در بهبود حس عمقی در مقایسه با گروه مقاومتی عملکرد مطلوب‌تری داشت. نتیجه‎گیری: تمرینات مقاومتی می‌تواند منجر به بهبود بیشتر در زمان رسیدن به ثبات و تمرینات هاپینگ می‌تواند سبب افزایش بیشتر حس عمقی در مردان در معرض خطر آسیب ACL شود. در مجموع، با توجه به بهبود حس عمقی و زمان رسیدن به پایداری در شرایط خستگی، به نظر می‌رسد این تمرینات بتواند برخی از عوامل خطر مرتبط با آسیب ACL را بهبود بخشد.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33406_bed19194637ee3c1d4f4e48ef5308211.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 نقش سفتی عمودی در پیش‌بینی بروز سندرم درد کشککی- رانی: یک مطالعه هم‌گروهی آینده‌نگر نقش سفتی عمودی در پیش‌بینی بروز سندرم درد کشککی- رانی: یک مطالعه هم‌گروهی آینده‌نگر 33427 10.48305/jrrs.2026.46446.1151 EN عفت حسین‌زاده استادیار، گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم رفتاری، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران 0000-0002-4174-2946 منصور اسلامی دانشیار، گروه بیومکانیک ورزشی و رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران 0000-0002-8050-7076 محمد تقی پور استاد، گروه فیزیوتراپی، دانشکده توان‌بخشی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران 0000-0003-1454-3551 افشین فیاض موقر استادیار، گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران 0000-0003-1454-3551 Journal Article 2026 06 22 مقدمه: سندرم درد کشککی- رانی (Patellofemoral pain syndrome یا PFPS) یکی از شایع‌ترین آسیب‌های ناشی از استفاده بیش از حد در اندام تحتانی است که به ‌ویژه در افراد فعال شیوع بالایی دارد. با وجود مطالعات متعدد، عوامل خطر بیومکانیکی مرتبط با بروز این سندرم همچنان به ‌طور کامل مشخص نشده‌ است. سفتی عمودی به ‌عنوان شاخصی قابل ‌تعدیل که ویژگی‌های کینتیکی و کینماتیکی سیستم حرکتی را به ‌صورت یکپارچه منعکس می‌کند، می‌تواند در شناسایی افراد در معرض خطر نقش مهمی داشته باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی نقش سفتی عمودی در پیش‌بینی بروز PFPS بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه هم‌گروهی آینده‌نگر، 80 دانشجوی ورودی رشته تربیت‌بدنی (50 زن و 30 مرد) که واجد معیارهای ورود بودند، به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. سفتی عمودی هر دو اندام تحتانی در ابتدای نیم‌سال تحصیلی هنگام دویدن اندازه‌گیری گردید. شرکت‌کنندگان به مدت 16 هفته پیگیری شدند و بروز آسیب‌های اندام تحتانی توسط پزشک متخصص ارتوپدی ثبت و تأیید شد. در پایان دوره پیگیری، افراد به دو گروه مبتلا به PFPS و آسیب‌ندیده تقسیم شدند. تفاوت سفتی عمودی بین گروه‌ها با استفاده از آزمون Independent t و ارزش پیش‌بینی‌کنندگی آن با Binary Logistic Regression مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین سفتی عمودی پیش از آسیب در گروه مبتلا به PFPS به ‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه آسیب‌ندیده بود (05/0 ≥ P). آنالیز Logistic Regression نشان داد که سفتی عمودی بالاتر به ‌طور معنی‌داری با افزایش خطر ابتلا به این سندرم مرتبط می‌باشد [207/4-026/1 = Confidence interval (CI) 95 درصد، 078/2 = Odds ratio (OR)، 05/0 ≥ P]. نتیجه‎گیری: سفتی عمودی بالا به‌ عنوان یک پیش‌بینی‌کننده معنی‌دار بروز PFPS شناسایی گردید. بر اساس نتایج، ارزیابی سفتی عمودی می‌تواند در شناسایی افراد در معرض خطر و طراحی برنامه‌های پیشگیری مبتنی بر اصلاح عوامل بیومکانیکی مؤثر باشد. مقدمه: سندرم درد کشککی- رانی (Patellofemoral pain syndrome یا PFPS) یکی از شایع‌ترین آسیب‌های ناشی از استفاده بیش از حد در اندام تحتانی است که به ‌ویژه در افراد فعال شیوع بالایی دارد. با وجود مطالعات متعدد، عوامل خطر بیومکانیکی مرتبط با بروز این سندرم همچنان به ‌طور کامل مشخص نشده‌ است. سفتی عمودی به ‌عنوان شاخصی قابل ‌تعدیل که ویژگی‌های کینتیکی و کینماتیکی سیستم حرکتی را به ‌صورت یکپارچه منعکس می‌کند، می‌تواند در شناسایی افراد در معرض خطر نقش مهمی داشته باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی نقش سفتی عمودی در پیش‌بینی بروز PFPS بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه هم‌گروهی آینده‌نگر، 80 دانشجوی ورودی رشته تربیت‌بدنی (50 زن و 30 مرد) که واجد معیارهای ورود بودند، به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. سفتی عمودی هر دو اندام تحتانی در ابتدای نیم‌سال تحصیلی هنگام دویدن اندازه‌گیری گردید. شرکت‌کنندگان به مدت 16 هفته پیگیری شدند و بروز آسیب‌های اندام تحتانی توسط پزشک متخصص ارتوپدی ثبت و تأیید شد. در پایان دوره پیگیری، افراد به دو گروه مبتلا به PFPS و آسیب‌ندیده تقسیم شدند. تفاوت سفتی عمودی بین گروه‌ها با استفاده از آزمون Independent t و ارزش پیش‌بینی‌کنندگی آن با Binary Logistic Regression مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین سفتی عمودی پیش از آسیب در گروه مبتلا به PFPS به ‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه آسیب‌ندیده بود (05/0 ≥ P). آنالیز Logistic Regression نشان داد که سفتی عمودی بالاتر به ‌طور معنی‌داری با افزایش خطر ابتلا به این سندرم مرتبط می‌باشد [207/4-026/1 = Confidence interval (CI) 95 درصد، 078/2 = Odds ratio (OR)، 05/0 ≥ P]. نتیجه‎گیری: سفتی عمودی بالا به‌ عنوان یک پیش‌بینی‌کننده معنی‌دار بروز PFPS شناسایی گردید. بر اساس نتایج، ارزیابی سفتی عمودی می‌تواند در شناسایی افراد در معرض خطر و طراحی برنامه‌های پیشگیری مبتنی بر اصلاح عوامل بیومکانیکی مؤثر باشد.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33427_a8a12a71805851cf6052a8eaa344dbff.pdf

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پژوهش در علوم توانبخشی 1735-7519 21 1 2025 04 01 تأثیر تمرینات ثبات عصبی‌- عضلانی پویا همراه با بازخورد دیداری آینه در مقایسه با تمرین بدون بازخورد آینه بر عملکرد تنفسی بیماران مبتلا به بیماری پارکینسون: تحلیل ثانویه از یک کارآزمایی کنترل‌ شده تصادفی تأثیر تمرینات ثبات عصبی‌- عضلانی پویا همراه با بازخورد دیداری آینه در مقایسه با تمرین بدون بازخورد آینه بر عملکرد تنفسی بیماران مبتلا به بیماری پارکینسون: تحلیل ثانویه از یک کارآزمایی کنترل‌ شده تصادفی 33434 10.48305/jrrs.2026.46277.1143 EN محدثه عصاری دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه حرکات اصلاحی و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده علوم ورزش، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0003-7548-6885 غلامعلی قاسمی استاد، گروه حرکات اصلاحی و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده علوم ورزش، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-7391-2690 مرتضی صادقی استادیار، گروه حرکات اصلاحی و آسیب‌شناسی ورزشی، دانشکده علوم ورزش، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-5402-0571 احمد چیت‌ساز استاد، گروه نورولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-7983-2122 Journal Article 2026 05 11 مقدمه: بیماری پارکینسون می‌تواند قدرت عضلات تنفسی را مختل کند و در نتیجه، موجب کاهش کارایی ریه و کاهش تحمل فعالیت شود. تمرینات تثبیت عصبی‌- ‌عضلانی پویا (Dynamic neuromuscular stabilization یا DNS) موجب بهبود کنترل تنه و مرکز بدن می‌شود. همچنین، بازخورد دیداری آینه (Mirror visual feedback یا MVF) می‌تواند یکپارچگی حسی‌- حرکتی را بهبود بخشد. با این حال، اثر آن بر پیامدهای تنفسی در بیماران مبتلا به پارکینسون هنوز مشخص نیست. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر، آنالیز ثانویه یافته‌های افراد مبتلا به پارکینسون در یک مطالعه کارآزمایی بالینی می‌باشد که یک برنامه تمرینی هشت ‌هفته‌ای DNS را تکمیل کردند. این برنامه شامل سه جلسه در هفته و هر ‌جلسه ۴۵ تا ۶۰ دقیقه بود. تمرینات یا در برابر آینه تمام ‌قد یا بدون آینه انجام گردید. ارزیابی‌های اسپیرومتری شامل شاخص‌های ظرفیت حیاتی اجباری، حجم بازدمی اجباری در ثانیه اول (FEV₁)، نسبت Forced vital capacity (FVC)FEV₁/، جریان بازدمی اجباری در 75-25 درصد ظرفیت حیاتی (FEF25-75) و اوج جریان بازدمی مورد بررسی قرار گرفت. داده‌های ۳۴ شرکت‌کننده شامل ۱۷ نفر در هر گروه با استفاده از آزمون Two-way repeated measures ANOVA و آزمون اثرات بین‌آزمودنی تحلیل گردید. یافته‌ها: هر دو گروه در طول زمان در همه شاخص‌های اسپیرومتری بهبود معنی‌دار درون‌گروهی را گزارش کردند (001/0 > P). با این حال، گروه DNS + MVF در مقایسه با گروه DNS-only، بهبودی معنی‌دار بیشتری را در FVC، FEV₁، FEF25-75 و Peak expiratory flow (PEF) نشان داد. برای FVC، تعامل گروه × زمان معنی‌دار بود (03/72 = F، 001/0 > P، η² جزئی = 873/0). برای FEV₁ نیز تعامل گروه × زمان معنی‌دار بود. همچنین، برای FEF25-75 و PEF مقدار گزارش شد. اثرات بین‌آزمودنی نیز برای FVC و PEF به نفع گروه آینه بود (به ترتیب 008/0 = P و 043/0 = P). نتیجه‎گیری: نتایج نشان داد که DNS + MVF می‌تواند به منظور بهبود عملکرد تنفسی در بیماران مبتلا به پارکینسون استفاده شود. انجام تحقیقات بیشتر با حجم نمونه بزرگ‌تر و پیگیری طولانی‌تر ضروری است. مقدمه: بیماری پارکینسون می‌تواند قدرت عضلات تنفسی را مختل کند و در نتیجه، موجب کاهش کارایی ریه و کاهش تحمل فعالیت شود. تمرینات تثبیت عصبی‌- ‌عضلانی پویا (Dynamic neuromuscular stabilization یا DNS) موجب بهبود کنترل تنه و مرکز بدن می‌شود. همچنین، بازخورد دیداری آینه (Mirror visual feedback یا MVF) می‌تواند یکپارچگی حسی‌- حرکتی را بهبود بخشد. با این حال، اثر آن بر پیامدهای تنفسی در بیماران مبتلا به پارکینسون هنوز مشخص نیست. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر، آنالیز ثانویه یافته‌های افراد مبتلا به پارکینسون در یک مطالعه کارآزمایی بالینی می‌باشد که یک برنامه تمرینی هشت ‌هفته‌ای DNS را تکمیل کردند. این برنامه شامل سه جلسه در هفته و هر ‌جلسه ۴۵ تا ۶۰ دقیقه بود. تمرینات یا در برابر آینه تمام ‌قد یا بدون آینه انجام گردید. ارزیابی‌های اسپیرومتری شامل شاخص‌های ظرفیت حیاتی اجباری، حجم بازدمی اجباری در ثانیه اول (FEV₁)، نسبت Forced vital capacity (FVC)FEV₁/، جریان بازدمی اجباری در 75-25 درصد ظرفیت حیاتی (FEF25-75) و اوج جریان بازدمی مورد بررسی قرار گرفت. داده‌های ۳۴ شرکت‌کننده شامل ۱۷ نفر در هر گروه با استفاده از آزمون Two-way repeated measures ANOVA و آزمون اثرات بین‌آزمودنی تحلیل گردید. یافته‌ها: هر دو گروه در طول زمان در همه شاخص‌های اسپیرومتری بهبود معنی‌دار درون‌گروهی را گزارش کردند (001/0 > P). با این حال، گروه DNS + MVF در مقایسه با گروه DNS-only، بهبودی معنی‌دار بیشتری را در FVC، FEV₁، FEF25-75 و Peak expiratory flow (PEF) نشان داد. برای FVC، تعامل گروه × زمان معنی‌دار بود (03/72 = F، 001/0 > P، η² جزئی = 873/0). برای FEV₁ نیز تعامل گروه × زمان معنی‌دار بود. همچنین، برای FEF25-75 و PEF مقدار گزارش شد. اثرات بین‌آزمودنی نیز برای FVC و PEF به نفع گروه آینه بود (به ترتیب 008/0 = P و 043/0 = P). نتیجه‎گیری: نتایج نشان داد که DNS + MVF می‌تواند به منظور بهبود عملکرد تنفسی در بیماران مبتلا به پارکینسون استفاده شود. انجام تحقیقات بیشتر با حجم نمونه بزرگ‌تر و پیگیری طولانی‌تر ضروری است.

https://jrrs.mui.ac.ir/article_33434_c7f8c3389808949f179b1ebe4dd99cef.pdf